Kısaca: Menü, ikon ve kart, web arayüzlerinin en sık kullanılan üç öğesidir. Masaüstünde ana menüyü görünür tutun, çünkü NN/g’nin araştırmasında kullanıcılar hamburger menü arkasına saklanan navigasyonu masaüstünde yarı yarıya daha az kullandı. İkonların yanına mümkün olduğunca yazılı bir etiket ekleyin; ev ve arama dışındaki ikonların anlamı çoğu kullanıcı için açık değildir. Kartlar ise farklı içerikleri aynı yapıda gösterir: görsel, başlık, kısa açıklama ve tek bir eylem.
Kısaca…
Bir sitenin kullanılabilirliğini büyük ölçüde bu üç öğe belirler. Ziyaretçi aradığını menüden bulabiliyor mu? İkonların ne işe yaradığını anlıyor mu? Kartlar arasında karşılaştırma yapabiliyor mu? Bu yazıda her biri için araştırmalara dayanan temel kuralları anlatıyorum.
Menü (navigasyon) ve hamburger menü
Hamburger menü ne zaman sorun olur?
Üç yatay çizgiden oluşan hamburger menü simgesi, menüyü bir tıklamanın arkasına saklar. Telefonda yer darlığı yüzünden çoğu zaman kaçınılmazdır. Ancak sorun, aynı çözümü masaüstüne taşımaktır. Nielsen Norman Group 179 kişiyle karşılaştırmalı bir araştırma yaptı. Bu araştırmada kullanıcılar masaüstünde gizli menüyü görevlerin yalnızca %27’sinde kullandı. Görünür ya da kısmen görünür menüleri ise neredeyse iki kat daha sık (%48–50) kullandılar. Ayrıca gizli menüde görevler daha uzun sürdü ve kullanıcılar görevleri daha zor buldu (NN/g).
NN/g’nin daha yeni bir çalışmasına göre çoğu kullanıcı artık hamburger simgesini tanıyor (NN/g). Ama bir simgeyi tanımak, onu kullanmak demek değil. Hamburger menü içine gizlediğiniz şeyi ziyaretçi yine daha az görüyor.
İyi bir menü için kurallar (hamburger menü dahil)
- Masaüstünde görünür menü: Ana bölümler doğrudan başlıkta yer alsın.
- Az ve net öğe: Ana menüde genellikle 5–7 öğe yeterlidir. Her öğe kısa ve ne olduğunu söyleyen bir kelime olsun: “Çözümlerimiz” yerine “Hizmetler”.
- Mobilde menüyü belirgin yapın: Hamburger simgesinin yanına “Menü” yazmak keşfedilebilirliği artırır. Ayrıca en önemli bir iki öğeyi (örneğin “Teklif al”) dışarıda bırakabilirsiniz.
- Bulunduğu yeri göstersin: Menüde aktif sayfayı vurgulayın.
- Logo ana sayfaya götürsün: Çünkü kullanıcılar bunu bekler.
- Alt bilgi (footer) menüsü: Sayfanın sonuna gelen kullanıcıya ikinci bir yön bulma şansı verir.
İkon

İkonlar yer kazandırır ve arayüzü sadeleştirir; ama yalnızca anlamları açık olduğunda. NN/g’ye göre herkesin tanıdığı ikon sayısı çok azdır: ev (ana sayfa), büyüteç (arama) ve birkaç benzeri. Öte yandan kalp, yıldız, ok gibi ikonların anlamı siteden siteye değişir. Bu yüzden NN/g, ikonların yanına yazılı bir etiket eklemenizi öneriyor (NN/g).
İkon kullanım kuralları
- Etiket ekleyin: Özellikle navigasyonda ikonun altına ya da yanına kısa bir kelime yazın.
- Tek bir ikon seti kullanın: Çünkü farklı setlerden ikonlar çizgi kalınlığı ve köşe yapısı bakımından uyuşmaz.
- Tutarlı olun: Aynı ikon sitenin her yerinde aynı anlamı taşısın.
- Dokunma alanını unutmayın: Küçük ikonları bile en az 44 piksellik bir tıklama alanının içine yerleştirin.
- Ekran okuyucuyu düşünün: Etiketsiz ikon butonlarına
aria-labelekleyin. WebAIM’in 2026 raporuna göre en popüler bir milyon ana sayfanın %30,6’sında içi boş (adsız) buton var.
Dokunma alanı ve buton tasarımını buton ve form tasarımı yazısında anlattım.
Kart

Kart, tek bir konuyla ilgili bilgiyi (bir blog yazısı, bir ürün, bir hizmet) bir çerçeve içinde toplayan arayüz öğesidir. Gücü tekrarından gelir, çünkü bütün kartlar aynı yapıda olduğunda kullanıcı onları hızla tarar ve karşılaştırır.
Kart ne zaman doğru seçimdir?
- Benzer türde, birbirinden bağımsız içerikleri listelerken: blog yazıları, ürünler, projeler.
- Ziyaretçinin içerikleri görselle birlikte taraması gerektiğinde.
- Farklı ekran boyutlarına uyum gerektiğinde: Kartlar masaüstünde üçlü, mobilde tekli diziye kolayca dönüşür.
Sıralı ve karşılaştırmalı bilgiler için ise (örneğin teknik özellikler ya da fiyat karşılaştırması) kart yerine liste ya da tablo daha uygundur. Çünkü kartlar taramayı kolaylaştırır, ama satır satır karşılaştırmayı zorlaştırır.
İyi bir kart için kurallar
- Bütün kartlarda görsel oranı ve öğe sırası aynı olsun.
- Başlık kartın en güçlü öğesi olsun; açıklama ise 2–3 satırı geçmesin.
- Tek bir ana eylem olsun. Örneğin kartın tamamını tek bir bağlantıya çevirebilirsiniz. O zaman kartın içine ayrı ayrı tıklanan çok sayıda bağlantı koymayın.
- Kartlar arası boşluk, kart içi boşluktan büyük olsun.
Kartları gruplayan boşluk kurallarını boşluk ve düzen yazısında bulabilirsiniz. Kartların farklı ekranlarda nasıl dizildiğini ise responsive tasarım yazısında anlattım.
Hamburger menü ve ikonlar hakkında sık sorulan sorular
Hamburger menü yerine mega menü işe yarar mı?
Çok sayıda kategorisi olan e-ticaret ve kurumsal sitelerde, alt kategorileri gruplar hâlinde gösteren mega menüler işe yarar. Buna karşılık az sayfalı sitelerde gereksiz karmaşa yaratır.
Sabit (yapışkan) menü iyi mi?
Uzun sayfalarda kaydırırken üstte kalan menü, navigasyona her an erişim sağlar. Yine de mobilde ekranın çok büyük bir kısmını kaplamamasına dikkat edin.
İkon için hangi seti kullanmalıyım?
Tek bir açık lisanslı set seçip tutarlı kullanmak, farklı setlerden ikon toplamaktan iyidir. Ücretsiz ve geniş setler var, ama lisans koşullarını mutlaka kontrol edin.
Bu yazı Kasım 2026 itibarıyla geçerli bilgilere dayanır.


